De plannen van aanleg
De ordonnantie houdende organisatie van de planning en de stedenbouw (O.O.P.S.) decreteert de regels inzake de stedenbouwkundige plannen en reglementeringen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het O.O.P.S., opgenomen in het BWRO -het Brussels Wetboek van de Ruimtelijke Ordening sinds 2004, voorziet in drie belangrijke instrumenten op het vlak van stedenbouwkundige wetgeving :
de plannen van aanleg
de verordeningen
de vergunningen
Het BWRO brengt alle hervormingen van de OOPS, de ordonnantie over de bescherming van het erfgoed, de nieuwe ordonnantie over de leegstaande of verwaarloosde bedrijfsruimten en de ordonnantie over het voorkooprecht, in overeenstemming.
De plannen van aanleg
Men moet een onderscheid maken tussen de ontwikkelingsplannen (GewOP en GemOP) en de bestemmingsplannen (G.B.P. en B.B.P.).
De ontwikkelingsplannen zijn richtinggevende plannen die doelstellingen en prioriteiten vastleggen voor de ontwikkeling van het Gewest (GewOP) en van de gemeenten (GemOP), op economisch en sociaal vlak alsook op het vlak van het vervoer en het leefmilieu. Ontwikkelingsplannen zijn louter informatief. Enkel het GemOP kan een verordenend luik bevatten aangaande de bodembestemming.
De bestemmingsplannen leggen respectievelijk de algemene bestemming vast van de verschillende gebieden van het Gewest (G.B.P.) en de gedetailleerde bestemming van een deel van het gemeentelijk grondgebied (B.B.P.). Deze plannen kunnen, naast de bepalingen betreffende de bestemmingen, ook bepalingen bevatten betreffende de inplanting en de omvang van de gebouwen (G.B.P. en B.B.P.) alsook aangaande hun esthetisch aspect (B.B.P. ) .
De hiërarchie van de plannen van ruimtelijke aanleg is als volgt:
1. het gewestelijk ontwikkelingsplan (GewOP)
2. het gewestelijk bestemmingsplan (GBP)
3. de gemeentelijke ontwikkelingsplannen (GemOP)
4. de bijzondere bestemmingsplannen (BBP)
De lagere plannen moeten de hogere plannen naleven; ze vervolledigen deze en kunnen er, onder bepaalde voorwaarden, evenwel van afwijken.
Het aannemen van de verschillende plannen wordt voorgelegd aan het openbaar onderzoek.
1. Het Gewestelijk Ontwikkelingsplan (GewOP) en het Gewestelijk Plan voor Duurzame Ontwikkeling (GPDO)
Het GewOP vergezelt een legislatuur. Als beleidsdocument bepaalt het het stadsproject van de regering en heeft het geen verordenende kracht.
Het werd aangenomen op 15 oktober 2002. Het is in het GewOP dat bijvoorbeeld de RVOHR, ruimte voor versterkte ontwikkeling van huisvesting en renovatie, werd gedefinieerd, waar zich de inspanningen inzake stedelijke herwaardering concentreren (wijkcontracten, verhogingen van de premies voor de renovatie en de gevelverfraaiing, grotere vermindering van de registratierechten in geval van aankoop ,...).
U kan het GewOP on line raadplegen.
De Regering heeft in haar intentieverklaring tot volledige wijziging van het GewOP van 26/11/2009 beslist om het GewOP van 2002 volledig te herzien en heeft een D toegevoegd voor “Duurzaam”, zich bewust zijnde dat elke stedelijke ontwikkeling gebaseerd is op de drie pijlers van de duurzame ontwikkeling: sociaal, economisch en het leefmilieu.
Op volgende website vindt u meer informatie over het GPDO.

2. Het Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP)
Het GBP is het referentiepan voor de ruimtelijke ordening in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het vormt de top in de hiërarchie van de verordenende plannen. Elke stedenbouwkundige vergunning die wordt afgegeven moet in overeenstemming zijn met dit GBP.
Het GBP geeft aan:
- de bestaande rechtstoestand en feitelijke toestand
- de algemene bestemming van de verschillende zones van het grondgebied en de voorschriften die erop betrekking hebben
- de maatregelen van aanleg voor de belangrijkste verbindingswegen
- de gebieden waar een bijzondere bescherming gerechtvaardigd is om sociale, economische, culturele, historische,...redenen
- bepalingen betreffende de inplanting, de omvang en de esthetiek van de gebouwen
Het GBP bevoorrecht de gemengdheid van functies : huisvesting, stedelijke industrieën, groene ruimten, erfgoed, handel of voorzieningen van algemeen nut.
Het bevat schriftelijke en grafische bepalingen. Deze bepalingen hebben bindende en verordenende kracht.
Het "verdeelt" het gewestelijk grondgebied in « gebieden» : residentiële gebieden,woongebieden, gemengde gebieden (gewoon of sterk gemengd) , gebieden met stedelijke industrie, bosgebieden, administratieve gebieden, gebieden van collectief belang en van openbare diensten ,… Maar er bestaan ook gebieden in "overdruk", zoals de ZICHEE - Gebieden van culturele, historische of esthetische waarde of voor stadsverfraaiing, waarvan de bepalingen tot doel hebben de kwaliteit van het constitutief erfgoed van bepaalde wijken te bewaren.
Op de site ruimtelijke ordening en stedenbouw in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan u het G.B.P. raadplegen.

3. De Gemeentelijke Ontwikkelingsplannen (GemOP)
De GemOP worden door de Gemeenten opgesteld. Als instrument voor de globale planning van de gemeentelijke ontwikkeling, kunnen ze dus bij elke nieuwe legislatuur gewijzigd worden. Het is het equivalent van het GewOP op gemeentelijk niveau. Een GemOP moet evenwel de oriënteringen van het GewOP en de bepalingen van het GBP naleven.

4. De Bijzondere Bestemmingsplannen (BBP)
De BBP worden eveneens door de Gemeenten opgesteld. Ze streven 2 doelstellingen na : de bestemming beheren en de gebouwen in detail beheren, aangezien een BBP slechts een klein gedeelte van het grondgebied van een gemeente betreft (een wijk, enkele huizenblokken,...)
Het geeft aan:
- de bestaande rechtstoestand en feitelijke toestand
- de gedetailleerde bestemming van de verschillende gebieden en de bestemmingen die ermee overeenkomen
- de bepalingen betreffende de inplanting en het bouwvolume (bouwbeheer)
- de bepalingen betreffende de esthetiek van de gebouwen en hun naaste omgeving
-
het tracé en de maatregelen van aanleg voor de verbindingswegen
