Isolatie van interne geluiden
De muren

 

Massa - zware muur

Overeenkomstig het eerste principe van geluidsisolatie: hoe zwaarder een muur, hoe beter de isolatie (tegen luchtlawaai).

De keuze van de afwerking, die de luchtdichtheid van de wand bepaalt, beïnvloedt de geluidsisolatie van een gemetselde muur. Een plafonnering verbetert aanzienlijk de prestaties van een metselwerk van vrij poreuze blokken, zoals deze op basis van geëxpandeerde klei of in cellenbeton. Rw gaat van 25 dB voor een dergelijke niet-bepleisterde muur van 14cm naar 43 dB voor dezelfde muur langs één kant bepleisterd (44 dB indien langs beide zijden bepleisterd). Het verschil is miniem voor blokken met een grotere dichtheid, zoals deze van het kiezelkalksteentype of van gips. De dikte van de bepleistering heeft weinig belang (3mm is voldoende).

Belangrijk: Let erop dat de homogeniteit van de massa niet onderbroken wordt. Vermijd de sleuven, plaats de schakelaars liever aan de oppervlakte dan in de constructie . Voor de gevels zijn de systemen die gebruikt worden om thermische onderbrekingen te voorkomen soms ongunstig voor de geluidsisolatie, omdat ze de gezamenlijke massa verzwakken. Veerkracht - lichte scheidingswand Het is ook mogelijk om het principe van de veerkracht toe te passen, door een lichte scheidingswand te maken die soepel is maar volledig  luchtdicht. Deze bestaat uit gipsplaten die aan weerskanten van een flexibel geraamte (bij voorkeur uit metaal) geplaatst zijn; het geraamte is op een verende materiaalstrook gebouwd en de holle ruimte wordt gedeeltelijk opgevuld met een absorberend geluidwerend materiaal dat soepel maar dicht is (minerale wol of iets anders). Deze techniek is vooral nuttig bij de renovatie, wanneer door de bestaande structuur geen extra grote belasting mogelijk is. Het geheel geeft nog betere resultaten wanneer het geraamte wordt ontdubbeld, waardoor de gipsplaten dus volledig gescheiden zijn. Om te voorkomen dat de dikte van de wand moet verdubbeld worden, kan men de stijlen in groepen van vijf plaatsen. Het prestatievermogen van de lichte scheidingswand kan ook verbeterd worden door in plaats van een gipsplaat één van de volgende varianten te gebruiken: panelen bestaande uit een mengsel van gips en cellulosevezels (afkomstig van papierrrecyclage, bijv. Fermacell ou Rigidur) in plaats van gips. Behalve dat door zijn hogere volumieke massa een betere isolatie wordt verkregen, is het mengsel van vezels en gips onbrandbaar, waterafstotend en veel meer bestand tegen aanhechting, waardoor een nadeel van lichte scheidingswanden kan worden uitgeschakeld : de voorzieningen (bijv. sanitair) moeten niet in de structuur bevestigd worden, waar het risico op akoestische bruggen bestaat. twee platen aan elke kant, in plaats van één ; bekledingspanelen, (zie verder hoofdstuk "bekleding"). Massa + veerkracht De twee principes kunnen tegelijkertijd worden benut: de splitsing van de gemene muurconstructie met een holte verbetert de geluidsisolatie met minstens 10 dB voor zover beide muren volledig gescheiden zijn (en dit tot de funderingen) . Het is vooral de luchtspleet die dienst doet als geluidsisolatiemateriaal, maar de verbetering is groter indien de holte een absorberend materiaal bevat dat voorkomt dat de twee wanden gaan resoneren (enkele cm zijn voldoende). Bekleding Wanneer de prestaties van een muur niet toereikend zijn,kan men de volgende verbeteringen overwegen : Bekledingscomplex Het betreft een gebruiksklaar paneel, samengesteld uit een gipsplaat waarop een dicht maar vrij soepel isolerend materiaal is bevestigd. Dit paneel wordt op de bestaande scheidingswand gelijmd door middel van lijmcontactblokjes, waarbij er een luchtspleet tusen het geheel en de bestaande muur moet worden gelaten. Dit systeem is gemakkelijk toe te passen en geeft slechts enkele cm verlies, maar het is het minst efficiënte. Milieuvriendlijk voorbeeld: Pan-Terre, samengesteld uit papierschuim met glasvezels en samengevoegd met een gipsplaat of een plaat bestaande uit een mengsel van vezels en gips. Verbeteringen: - paneel bestaande uit een mengsel van vezels en gips in plaats van gips , - speciale trilvaste bevestigingen in plaats van lijm . Bekleding op structuur vastgemaakt in de scheidingswand Het isolatiemateriaal wordt aangebracht tussen de stijlen van een latwerk of van een metalen structuur, waarop platen van gips of een mengsel van vezels en gips (of beter: een bekledingspaneel) worden vastgemaakt. Bekleding op onafhankelijke structuur Efficiënter maar neemt meer plaats in. Zelfde principe als de lichte scheidingswand, maar afgewerkt met een plaat van gips of een mengsel van vezels en gips langs één enkele zijde (beter: verschillende platen). Deze structuur is volledig onafhankelijk van de bestaande scheidingswand. De efficiëntie wordt groter naarmate de tussenruimte tussen de scheidingswand en het gips dikker is. Perifere loskoppeling. Opgelet voor de bevestiging van toestellen. Vulling van een bestaande bekleding De verbetering van geluidsisolatie varieert van 2 dB voor de zware muren tot meer dan 10 dB voor de constructies van lichte muren. Plaatsing van een externe isolatie (met bepleistering van kunststof of plaatijzer) Plaatsing van een bekleding met baksteen (met luchtspleet)

Opgelet ! • In elk geval moet men zorg besteden aan de uitvoering en aan de dichtheid. •De nieuwe scheidingswanden en bekledingsmuren moeten altijd, over hun ganse omtrek, van de bestaande wanden gescheiden worden. Ze worden van de bestaande wanden (vloer, muren en plafond) gescheiden door flexibele voegen met een minimumdikte van 7 tot 10 mm. Scheidingsmaterialen: - op de vloer: stroken van PVC-schuim stroken van steenwol stroken van kurk stroken van polyethyleenschuim met gesloten cellen - langs de muren en de plafonds: idem vloer + vooraf samengeperste stroken van polyurethaanschuim. Deze stroken zijn gemakkelijk te plaatsen in de tussenruimten en zetten zich vervolgens uit zodat ze de lege ruimte op volledig dichte wijze opvullen. De afwerking van de voegen gebeurt met siliconenverf of, beter nog, met elastische polyurethaan mastiek. De universele mastiek (type MS-polymeren) is ook zeer geschikt maar is duurder.   Opmerking • De meest efficiënte systemen nemen ook de meeste ruimte in. Men moet een tussenweg vinden tussen de gewenste efficiëntie en de bewoonbare oppervlakte die men bereid is te verliezen. • Indien de isolatie van de gemene muur niet voldoende is, moeten ook de zijwanden die erop steunen behandeld worden.   Huizen met houten vloeren Invloed van massieve muren op de akoestische prestaties van huizen met houten vloeren De isolatie tegen luchtlawaai tussen de verdiepingen wordt overheerst door de zijdelingse transmissie doorheen de massieve muren. De oude huizen die werden gebouwd in een dicht massief metselwerk (30 cm - 390 kg/m2 min) geven een aanvaardbare geluidsisolatie; de situatie is duidelijk minder gunstig wanneer het gaat om holle muren die uit een lichter dragend metselwerk van 14 of 19 cm bestaan. Mogelijke verbetering : bekleding  van de muren van de uitzendlokalen, ontvangstlokalen, of nog beter, van de twee lokalen. Opmerking: het verkregen resultaat zal slechts bevredigend zijn indien de uitzend- en ontvangstlokalen elk een volume van minder dan 70 m3 hebben (grotere volumes zijn ongunstig).

---

Keuze van het isolatiemateriaal

Sommige thermische isolatiematerialen bezitten geen enkele kwaliteit op akoestisch vlak. Dat is het geval voor te harde materialen zoals geëxpandeerd polystyreen of polyurethaanschuim, die in sommige gevallen het akoestisch vermogen verergeren door de zijdelingse transmissies  te verhogen, wanneer ze op een wand verbonden aan de muur of aan een scheidingsvloer, geplaatst worden.

Het isolatiemateriaal zelf moet niet dik zijn (50mm volstaan) , maar twee gipsplaten zijn efficiënter dan één enkele en hoe breder de luchtspleet tussen de bekleding en de bestaande muur, hoe beter de isolatie.

 

Steenwol

Het meest gebruikte materiaal is minerale wol (geef de voorkeur aan steenwol waarvan de vezelige structuur gunstiger is voor de geluidsisolatie dan deze van glaswol), voorverpakt te kiezen (papier of bladmetaal) om te voorkomen dat de vezels ingeademd worden.

 

Absorberend schuim

Zeer absorberend en tegelijkertijd zeer licht: de panelen in polyurethaanschuim, in PET (afkomstig van de recyclage, met name van plastic flessen) of in melamine.
Opgelet: het schuimplastic dat men gewoonlijk in de handel vindt, is niet geschikt voor de geluidsbehandeling omdat zijn cellen gesloten zijn en het geen enkele absorberende waarde heeft. Om absorberend te zijn moet schuim open cellen hebben, d.w.z. ze moeten onderling zo met elkaar in verbinding staan dat ze een zo groot mogelijke absorberende oppervlakte bieden. Indien ze een geometrisch reliëf vertonen, moet men zich ervan vergewissen dat dit in stukken gesneden is en niet gegoten noch geëxtrudeerd : enkel het uitsnijden kan de cellen over de ganse oppervlakte open houden. Twee families van akoestisch schuim beantwoorden aan deze eisen: polyurethaanschuim (+ agglomeraat van PUR schuim) en melamineschuim.

Polyurethaanschuim
Voordelen :
- het kan gekleurd worden en wordt een decoratief element ,
- het is goedkoper dan melamineschuim.

Nadelen :
- de cellen zijn vrij groot en vertonen minder absorptieoppervlakte ,
- vroeg of laat worden ze donkerder ,
- in onbewerkte toestand brandt polyurethaan en verspreidt het toxische gassen (chloor). Sommig schuim ondergaat evenwel een behandeling en wordt geklasseerd als M3, soms als M2

Melamineschuim
Voordelen :
- er zijn meer kleinere cellen en de absorptiecoëfficiënt wordt er aanzienlijk door verhoogd. Een paneel van melamineschuim zal 50% meer absorberen dan een paneel van polyurethaanschuim met dezelfde dikte (maar ook 50% duurder) ;
- brandt niet.
- ongevoelig voor ultraviolette straling, wordt niet geel en is bestand tegen veroudering .

Nadelen :
- het is wit en kan niet gekleurd worden .
- minder soepel en breekt daardoor bij geringe dikten.

De meeste panelen met geluidsisolerend schuim vertonen verschillende reliëfs, piramiden, ribbelingen, zigzaglijnen met de bedoeling het absorberend oppervlak te vergroten. Merk op dat het schuim de hoge frequenties absorbeert en weinig weerstand biedt aan de lage frequenties die er doorlopen. Sommige reliëfs die in reeksen zijn georganiseerd maken het evenwel mogelijk de golven (lichtjes) te verspreiden over een spectrum dat lager is dan dat van de geabsorbeerde frequenties.

 

Milieuvriendelijke materialen

In zover ze dik genoeg zijn, kunnen vele milieuvriendelijke materialen gebruikt worden: hennep, vlas, zaagmeel, papierschuim (gerecycleerd), veren … Al deze isolatiematerialen bezitten ook goede warmte-isolerende eigenschappen. Sommige (houtvezels bijv.) hebben ook het vermogen om zomerse hitte buiten het gebouw tegen te houden. 

Sommige specialisten in zaalakoestiek bevestigen dat hun akoestisch vermogen lager is dan dat van de traditionele materialen, maar er bestaat nog geen enkele betrouwbare test.

Inventaris van de bio-ecologische absorberende materialen :

Acoustix Pan-Terre	stijf paneel samengesteld uit kringlooppapier en vlasvezels, eventueel brandvrij gemaakt, alleen gebruikt of samengevoegd met karton, gipskarton, gipsvezel of OSB
Batiplum	rol samengesteld uit pluimen (70%), warme gesmolten vezels en wol
Celit	stijf paneel uit naaldhoutvezels (zaagmeel) en bitumineuze emulsie
Claytec (panelen)	stijf paneel samengesteld uit aarde, leem, stro, riet, juteweefsel
Claytec (bakstenen)	bakstenen samengesteld uit kurk, leem en roggestro
Gutex	stijf paneel samengesteld uit houtvezels, aan 100 % of samengevoegd met 3% latex voor onderdakplaat
Homatherm	soepel paneel samengesteld uit cellulosevezels (kringlooppapier)
Isofloc	cellulosevlokken (kringlooppapier )
Isonat hennep	rol van hennepvezels of soepel paneel van hennepvezels en polyester (15%)
Isover Florapan	half-soepel paneel van hennepwol, alleen of vermengd met schapenwol en polyestervezels
Natilin watten	deken van vlasvezels
Pavatex (hout)	stijf paneel van houtvezels, alleen of vermengd met paraffine (0,5%) of met latex (5%), alleen gebruikt of samengevoegd met gipskarton of OSB
Pavatex (perliet)	geëxpandeerde perliet in bulk vermengd met paraffine (25%) (Pavalit)
Sibli	korrels van geëxfolieerd vermiculiet (omhuld met bitumen) of  geëxpandeerd vermiculiet
Steico	paneel van houtvezels, soepel of stijf (eventueel + latex)
Thermofloc	cellulose in vlokken of gegranuleerd
Van Avermaet	geëxpandeerde kurk, in stijve plaat of gegranuleerd

 

Bijzonder geval : geluidsisolatie van discotheken

Voor een zeer hoog rendement : samenvoeging van netvormige polyethyleen, van soepel of half-soepel materiaal met hoge dichtheid en akoestisch membraan met hoge dichtheid, op basis van bitumen of lood (vb : Vitalo, Plastiform’s of Sonodan plus).

---

Schoorstenen

Schoorstenen verzwakken de isolatie tegen lawaai. Indien ze alleen oude doorgangen voor leidingen van kachels die niet meer gebruikt worden bevatten, kan gewoon het opvullen met mortel volstaan.

Is er een open haard, dan kan men de ingang van het geluid aan de voet van de schoorsteen behandelen door hem te bekleden met geluidsabsorberende materialen. Bij gespecialiseerde fabrikanten vindt men geluiddempers om in de schoorstenen te installeren. Door het lawaai aan de bron aan te pakken, hoeft de schoorsteenmantel niet te worden bekleed op de verschillende verdiepingen. Maar opgelet : het systeem moet bestand zijn tegen de hitte en mag de trekeigenschappen van de schoorsteen niet in het gedrang brengen.

In elk geval kan de schoorsteenmantel geïsoleerd worden door deze te bekleden (bekledingscomplex, bekleding op skelet...). Nogmaals: als de schoorsteen nog in werking is, moet men hittevaste isolatiematerialen kiezen.

---

Technische uitrusting

---

Geluidwerende muren

Als ze worden samengevoegd op verticale stijlen zodat ze een muur vormen, kunnen de absorberende cassettes  een geluidwerend scherm vormen, bijvoorbeeld om een tuin langs een weg af te schermen. Vergeleken met een gewone betonnen muur biedt deze het voordeel dat hij verhindert dat het lawaai wordt teruggekaatst naar de tegenovergelegen gevels , die op hun beurt het - versterkte - lawaai weerkaatsen naar de tuin die men wil afschermen. Om efficiënt te zijn moet de muur zo dicht mogelijk bij de bron van het lawaai gelegen zijn.

Merk op dat een minder vermogende maar meer esthetische oplossing kan worden gerealiseerd door een muur van bakstenen (zo onregelmatig mogelijk), waarop een plant met een zo dicht mogelijk groen blijvend gebladerte klimt. Als het gebladerte dicht is helpt het om het geluid te absorberen.

---

Onze andere bladzijden met technisch advies :

• isolatie van interne geluiden: de vloeren
• isolatie van externe geluiden: de vensters
• isolatie van externe geluiden: het dak

Onze andere bladzijden over geluidsoverlast :

• Begrippen van akoestiek
• Geluidsreglementering
• Financiële steun bij geluidsisolatie
• Buurgeluiden: wat kan men doen?

Onze bladzijden met Vragen/Antwoorden:

• Geluidsiolatie : vragen betreffende de reglementering en financiële steun
• Geluidsisolatie : praktische vragen