Soorten van isolatiemateriaal
We onderscheiden de volgende types van isolatiemateriaal:
* synthetisch isolatiemateriaal
> Polyurethaan (PUR)
> Polystyreen (geëxpandeerd EPS en geëxtrudeerd XPS)
* materiaal van minerale oorsprong
> Steenwol (MW)
> Glaswol (GW)
> Schuimglas (CG)
> Geëxpandeerd perliet (EPB)
* materiaal van plantaardige oorsprong
> Geëxpandeerde kurk (ICB)
> Hennepisolatie
> Houtvezelisolatie
> Papiervlokkenisolatie
> Vlasisolatie
* gecombineerde materialen
Synthetisch isolatiemateriaal
Polyurethaan (PUR)
Oorsprong
Dit zijn panelen op basis van geëxpandeerd polyurethaanschuim
Toepassingsgebied
Buitenisolatie van muren, isolatie onder vloerplaten, isolatie van platte daken
Polyurethaan wordt gekenmerkt door een hoog isolerend vermogen.
Uitvoering
• Onbeklede of composietpanelen (in combinatie met gipsen of houten platen)
• Opvulschuim voor de tussenruimten rond de vaste ramen van vensters
Technische gegevens
• Dichtheid: 40 kg/m³ (panelen), 30 kg/m³ (schuim)
• Warmtegeleiding: λ = 0,025 W/mK (panelen), λ = 0,030 W/mK (schuim)
• Warmteweerstand: biedt weinig weerstand tegen warmte (volumeverlies), vuur en UV-stralen
• Waterdampdoorlaatbaarheid: zeer weinig
Invloed op leefmilieu en gezondheid
• Niet-recycleerbaar materiaal
• Grijze energie: 1000 tot 1200 kWh/m³
• Zeer toxische gassen die vrijkomen bij brand
• Geen enkele ademhalingscapaciteit

Polystyreen (geëxpandeerd EPS en geëxtrudeerd XPS)
Oorsprong
Geëxpandeerd polystyreenschuim wordt verkregen op basis van koolwaterstoffen (styrenen) die worden geëxpandeerd met waterdamp en pentaan. Geëxtrudeerd polystyreen, dat volgens een gelijkaardig procédé wordt bekomen, wordt bovendien onderworpen aan een agens dat onder druk opzwelt zodat het een grotere weerstand tegen waterdamp en samendrukking biedt en gemakkelijker kan worden gebruikt in een vochtig milieu.
Toepassingsgebied
Binnenisolatie (bekledingspanelen), veelvuldig gebruik
Uitvoering
• Onverpakt, in de vorm van kogels die worden ingeblazen
• Onbeklede of composietpanelen
Technische gegevens
• Dichtheid: 20 tot 30 kg/m³
• Warmtegeleiding: λ = 0,028 W/mK (geëxtrudeerd polystyreen), λ = 0,035 W/mK (geëxpandeerd polystyreen)
• Waterdampdoorlaatbaarheid : zeer weinig
• Biedt weinig weerstand tegen vuur. Er bestaan echter panelen met een betere gedraging tegenover vuur (kwaliteit SE)
Invloed op leefmilieu en gezondheid
• Niet-recycleerbaar materiaal
• Grijze energie: 450 tot 850 kWh/m³
• Vrijkomen van toxische gassen bij brand
• Geen enkele ademhalingscapaciteit

Materialen van minerale oorsprong
Steenwol (MW)
Oorsprong
Steenwolvezels worden verkregen door het smelten van vulkaansteen bij ongeveer 1 500°C, die vervolgens wordt gecentrifugeerd, aangeblazen en geëxtrudeerd.
Met behulp van gepolymeriseerd kunsthars worden ze gebonden tot rollen en panelen. Steenwol heeft een niet-uniforme samenstelling (niet-vezelachtige delen).
Toepassingsgebied
Wordt gebruikt in alle domeinen van de bouw of renovatie: muren, gevels, hellende daken, vloeren. In nieuwe staat levert steenwol zeer goede thermische prestaties die sterk afnemen bij vocht (bij insijpeling of bij het ontbreken van een dampscherm).
Uitvoering
• Onbeklede of composietpanelen (samen met een dampscherm en een gipsplaat)
• Rollen
Technische gegevens
• Dichtheid: 40 kg/m³
• Warmtegeleiding: λ = 0,040 W/mK
• Waterdampdoorlaatbaarheid : steenwol is waterdampdoorlatend, maar is een minder vochtgevoelig dan glaswol
• Gedraging tegenover vuur: MO (onbrandbaar) of M1 (ontvlambaar) met dampscherm
• Niet eetbaar voor knaagdieren, maar makkelijk te beschadigen
Invloed op leefmilieu en gezondheid
• Moeilijk recycleerbaar materiaal
• Grijze energie: 150 tot 250 kWh/m³
• Belangrijkste vervuiling: productie-eenheden (CO2) en transport
• Potentiële risico’s voor de gezondheid die door bepaalde organisaties (WGO) worden beklemtoond bij verkeerde behandeling van het materiaal en indien het slecht wordt omhuld.
Glaswol (GW)
Oorsprong
Glaswolvezels worden bekomen door het smelten van glas en kwartszand en worden behandeld met een waterafstotend product.
Ze worden met behulp van gepolymeriseerd kunsthars gebonden tot rollen en panelen. Glaswol heeft een uniforme samenstelling.
Toepassingsgebied
Wordt gebruikt in alle domeinen van de bouw of renovatie: muren, gevels, hellende daken (afgeraden bij platte daken), vloeren. In nieuwe staat levert steenwol zeer goede thermische prestaties die sterk afnemen bij vocht (bij insijpeling of bij het ontbreken van een dampscherm).
Uitvoering
• Onbeklede of composietpanelen (samen met een dampscherm en een gipsplaat)
• Rollen
Technische gegevens
• Dichtheid: 25 kg/m³
• Warmtegeleiding: λ = 0,035 W/mK
• Waterdampdoorlaatbaarheid : glaswol is waterdampdoorlatend, en een continu dampremmende laag moet dus altijd voor het isolatiemateriaal geplaatst zijn (warme kant)
• Gedraging tegenover vuur: MO (onbrandbaar) of M1 (ontvlambaar) met dampscherm
• Niet eetbaar voor knaagdieren, maar makkelijk te beschadigen
Invloed op het leefmilieu
• Moeilijk recycleerbaar materiaal
• Grijze energie: 150 tot 250 kWh/m³
• Belangrijkste vervuiling: productie-eenheden (CO2) en transport
• Potentiële risico’s voor de gezondheid die door bepaalde organisaties (WGO) worden beklemtoond bij een verkeerde behandeling van het materiaal en indien het slecht wordt omhuld.

Schuimglas (CG)
Oorsprong
Schuimglas wordt gemaakt op basis van de grondstoffen van glas (zand, veldspaat, …) dat men laat smelten bij 1 000°C en waaraan 0,15% koolstofpoeder wordt toegevoegd. Schuimglas wordt bekomen door expansie wanneer het wordt gesmolten. De cellen die op die manier worden gevormd, bevatten een inert gas.
Toepassingsgebied
Kan in alle domeinen van de bouw en renovatie worden gebruikt, maar wegens de hoge kost ervan wordt het gebruik beperkt.
Uitvoering
• Stijve panelen
Technische gegevens
• Dichtheid: 100 tot 160 kg/m³
• Warmtegeleiding: λ = 0,035 tot 0,048 W/mK
• Waterdampondoorlaatbaar
• Gedraging tegenover vuur: MO (onbrandbaar) of M1 (ontvlambaar) met dampscherm
• Bestand tegen knaagdieren
Invloed op leefmilieu en gezondheid
• Moeilijk recycleerbaar materiaal
• Grijze energie 1600 kWh/m³ (enorm!)
• Belangrijkste vervuiling: productie-eenheden (CO2) en transport
• Recyclage mogelijk voor ophoging van wegen
• Er komen geen toxische gassen vrij bij brand, behalve indien het gebitumeerd is
• Geen enkele ademhalingscapaciteit

Geëxpandeerd perliet (EPB)
Oorsprong
Geëxpandeerd perliet wordt bekomen op basis van verbrijzelde ryolitische vulkaansteen. Bij een verwarming op 1 000°C maakt een hevige reactie het chemisch met de materie gebonden water vrij en wegens de damp ondergaat het een expansie tot 15 maal zijn oorspronkelijk volume in de vorm van parels. Het geëxpandeerd perliet wordt met cellulosevezels en een bitumineus bindmiddel gemengd tot panelen.
Toepassingsgebied
Wordt vaak onverpakt gebruikt voor de isolatie van vloeren, holle dakruimten of holten in dubbele muren.
Uitvoering
• Onverpakt: kogels of ruwe schilfers
• Panelen
• Bouwblokken
Technische gegevens
• Dichtheid: 90 kg/m³
• Warmtegeleiding: λ = 0,045 tot 0,050 W/mK
• Sterke waterdampdoorlaatbaarheid: μ = 3 tot 4; daarom wordt het vaak omkleed met bitumen of silicone
• Gedraging tegenover vuur: MO (onbrandbaar)
Invloed op leefmilieu en gezondheid
• Moeilijk recycleerbaar materiaal
• Grijze energie: 230 kWh/m³ (zwak)
• Belangrijkste vervuiling: productie-eenheden (CO2) en transport
• Recyclage mogelijk voor isolatie

Materialen van plantaardige oorsprong
Geëxpandeerde kurk (ICB)
Oorsprong
Kurk is een natuurlijk isolerend materiaal dat wordt bekomen van de kurkeik die groeit in de landen aan de Middellandse zee. De schors wordt ongeveer om de tien jaar geplukt. De grondstof wordt gereduceerd tot korrels en vervolgens onder stoom in een oven geëxpandeerd bij 300°C.
Uitvoering
Bestaat onverpakt (korrels) of in panelen
Toepassingsgebied
Onverpakt voor de isolatie van holle dakruimten, vloeren, daken, wanden.
In panelen met name voor de isolatie van vloerplaten, muren en daken.
Kurk haalt zijn isolerend vermogen uit de lucht die in de gesloten cellen zit opgesloten.
Technische gegevens
• Dichtheid: 80 tot 120 kg/m³
• Warmtegeleiding: λ = 0,032 tot 0,045 W/mK
• Waterdampdoorlaatbaarheid : vrij zwakke doorlaatbaarheid ( μ = 5 tot 30)
• Gedraging tegenover vuur: goede weerstand volgens de norm DIN 4102: klasse B2
• Bestand tegen knaagdieren, maar kan wel als hol worden gebruikt.
Invloed op leefmilieu en gezondheid
• Broze bron: hernieuwbaar, maar mits een karig woudbeheer. De verwijderde schors regenereert zeer langzaam: na het planten van een boom moet men 25 jaar wachten alvorens de schors voor het eerst kan worden geplukt.
• Recyclebaar materiaal: de gerecupereerde kurk wordt opgeslagen, vervolgens fijngemalen tot korrels die in de bioconstructie in natuurlijke toestand of verwarmd als isolatiemateriaal worden gebruikt.
• Grijze energie: 80 tot 90 kWh/m³
• Belangrijkste vervuiling: productie-eenheden (CO2) en transport
• Er komen geen toxische stoffen vrij bij het gebruik
• Bij brand, geen toxische gassen

Hennepisolatie
Oorsprong
Het is een plant die in Europa al sinds de middeleeuwen wordt geteeld voor het vervaardigen van kleding, touw, voeding. Pas recent wordt het ook in de bouw en voor isolatie gebruikt. De vezels worden voornamelijk gebruikt voor de fabricage van isolerende wol.
Isolerende wol: na de mechanische ontvezeling van de hennepstengels, waardoor het hennephout van de vezels wordt gescheiden, worden deze fijner gemaakt en gekalibreerd, vervolgens met andere vezels gebonden tot matten die in soepele rollen of halfstijve panelen worden verpakt.
Dankzij de mechanische kwaliteiten van de hennepvezels bekomt men producten met een goede mechanische weerstand, zelfs met een zwakke dichtheid en met een warmteweerstand van hetzelfde niveau als minerale wol.
Uitvoering
Soepele rollen of halfstijve panelen
Toepassingsgebied
Isolatie van daken, muurholten of wanden
Technische gegevens
• Dichtheid: 25 kg/m³ (rollen), 30-35 kg/m³ (panelen)
• Warmtegeleiding: λ = 0,039 W/mK
• Gedraging tegenover vuur: Duitse norm B2
• Sterke waterdampdoorlaatbaarheid : μ = 1 tot 2
Invloed op leefmilieu en gezondheid
• hernieuwbare bron
• gemiddelde grijze energie
• Belangrijkste vervuiling: productie-eenheden
• Er komen geen toxische stoffen vrij bij het gebruik
• Bij brand komen er geen toxische gassen vrij, behalve voor de gebitumineerde bestanddelen
