Documentatie en publicaties
Energie
> Samenvatting van de premies in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
> Energiepremies in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
> Belastingvermindering voor energiebesparende investeringen
> Brochures met algemene informatie
> Brochures over verwarming
> Brochures over isolatie
> Brochures over verlichting
> Brochures over Energieprestatie van Gebouwen (EPB)
> Brochures over duurzame energie voor de particulieren
> Warmte uit de zon
> Fotovoltaïsche zonne-energie
> Verwarming met biomassa
> De warmtepomp
> Windenergie
> Energie uit waterkracht
> Cursusnota's Opleiding Energieadviseur 2008-2009
> De slides van de lezingen "Duurzaam wonen in Brussel"
> Info-fiches "Energiebesparingen" (Leefmilieu Brussel-BIM)
> Praktische handleiding voor de duurzame bouw en renovatie van kleine gebouwen (Leefmilieu Brussel-BIM)
Alle premies in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
| Samenvatting van de premies in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest - update 09/03/2012 |
 |

Energiepremies van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
Gezinnen : gebruiksaanwijzing en formulieren voor de energiepremies 2011
Ed. Leefmilieu Brussel-BIM. Alle nuttige informatie over de voorwaarden en de te volgen stappen. |
premies gezinnen |
Collectieve huisvestingen : gebruiksaanwijzing en formulieren voor de energiepremies 2009
Ed. Leefmilieu Brussel-BIM. Alle nuttige informatie over de voorwaarden en de te volgen stappen.
|
premies collectieve huisvesting
|
Dienstensector en industrie : gebruiksaanwijzing en formulieren voor de energiepremies 2011
Ed. Leefmilieu Brussel-BIM. Alle nuttige informatie over de voorwaarden en de te volgen stappen.
|
premies dienstensector en industrie
|

Belastingvermindering voor energiebesparende investeringen
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
Folder : "Belastingvermindering voor energiebesparende investeringen" - Inkomsten 2010 (aanslagjaar 2011)
Federale Overheidsdienst Financiën |
(276 ko) |
Folder : "Passiefhuizen" - Inkomsten 2010 (aanslagjaar 2011)
Federale Overheidsdienst Financiën
|
(84 ko) |
Voorbeeld van bijlage bij de factuur in het kader van de vermindering voor energiebesparende investering :
> Door de geregistreerde aannemer af te leveren bij zijn factuur |
(44 Ko) |
Algemene informatiebrochures
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
De koelkast
Stadswinkel, 2011
|
(289 ko) |
Het onderhoud van uw kledij
Stadswinkel, 2011
|
(423 ko) |
De televisie
Stadswinkel, 2012
|
(778 ko) |
De vaatwasmachine
Stadswinkel, 2012
|
(762 ko) |

Brochures over verwarming
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
Verwarming: Kies verstandig voor comfort
De Stadswinkel vzw, 2000
|
(628 ko) |
De condensatieketel
De Stadswinkel vzw, 2004
|
(1 Mo) |

Brochures over isolatie
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
Isolatie : Kies verstandig voor comfort
De Stadswinkel vzw, 2000
|
(688 ko) |
Het hellend dak
Hoe een hellend dak goed herstellen en goed isoleren ?
De Stadswinkel vzw, 2004 |
(132 ko) |

Brochures over verlichting
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
Spaarlampen : Kies verstandig voor uw verlichting
De Stadswinkel vzw, 2000
|
(740 ko) |

Brochures over Energieprestatie van gebouwen (EPB)
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
Richtlijn 2002/91/EG betreffende de energieprestatie van gebouwen
Europees Parlement en Raad, 2002
|
(142 ko) |
EPB-formulieren voor het Brussels Gewest
Leefmilieu Brussel-BIM
|
alle EPB-formulieren |

Brochures over duurzame energie
WARMTE UIT DE ZON
|
| Brussels Hoofdstedelijk Gewest |
De zonneboiler
De Stadswinkel vzw, 2000
Download pdf (1,9 Mo)
|
Een zonneboiler in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ? Warm aanbevolen !
Leefmilieu Brussel-BIM, 2004
Download pdf (324 ko)
|
Lijst zonneboiler installateurs in het Brussels Gewest
APERe vzw, 2010
Download pdf (121 ko)
|
| Europa |
Collectief warm water met de zon (document in het Frans)
ADEME vzw (Frankrijk), 2005
Download pdf op de website van de uitgever (396 ko)
|
FOTOVOLTAÏSCHE ZONNE-ENERGIE
|
| Brussels Hoofdstedelijk Gewest |
Lijst professionelen voor fotovoltaïsche zonne-energie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
APERe vzw, 2010
Download pdf (121 ko)
|
Administratieve & technische gids voor de installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen
Leefmilieu Brussel , 2009
Download pdf (1 Mo)
|
| Vlaams Gewest |
Fotovoltaïsche zonne-energie - Elektriciteit uit de zon
Organisatie voor Duurzame Energie ODE-Vlaanderen vzw, 2005
Download pdf (409 ko)
|
| Waals Gewest |
Fotovoltaïsche zonne-energie : om verder te gaan (document in het Frans)
Bibliografische verwijzingen, hulpbronnen, websites
APERe vzw, 2010
Download pdf (105 ko)
|
VERWARMING MET BIOMASSA
|
| Vlaams Gewest |
Biomassa
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, 2001
Download pdf (1,47 Mo)
|
Hernieuwbare warmte uit biomassa in Vlaanderen
Organisatie voor Duurzame Energie ODE-Vlaanderen vzw, 2004
Download pdf (1,66 Mo)
|
| Waals Gewest |
De centrale verwarming met hout. Dossier voor particulieren (document in het Frans)
ValBiom vzw, 2005
Download pdf (3,6 Mo)
|
Kosten en prestaties van verwarmingsinstallaties met hout (document in het Frans)
ValBiom vzw, 2006
Download pdf (280 ko)
|
Lijst van Belgische professionelen voor verwarmingsinstallaties met pellets (document in het Frans)
ValBiom vzw, 2011
Download pdf (120 ko)
|
Lijst van de voornaamste merken van verwarmingsketels met houtblokken (document in het Frans)
ValBiom vzw, 2006
Download pdf (124 ko)
|
| WARMTEPOMPEN |
| Vlaams Gewest |
Warmtepompen : de natuur als bron van verwarming
Organisatie voor Duurzame Energie ODE-Vlaanderen vzw, 2005
Download pdf (692 ko)
|
Warmtepompen voor woningverwarming
Organisatie voor Duurzame Energie ODE-Vlaanderen vzw, 2005
Download pdf (290 ko)
|
| Waals Gewest |
Warmtepompen : om verder te gaan (document in het Frans)
Bibliografische verwijzingen, hulpbronnen, websites
APERe vzw, 2010
Download pdf (105 ko)
|
Lijst professionelen voor warmtepompen (document in het Frans)
APERe vzw, 2011
Download pdf (88 ko)
|
| WINDENERGIE |
| Vlaams Gewest |
Windenergie in Vlaanderen. Beleid - wetgeving - financiering
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, 2005
Download pdf (1,36 Mo)
|
| Waals Gewest |
Kleine windenergie : om verder te gaan (document in het Frans)
Bibliografische verwijzingen, hulpbronnen, websites
APERe vzw, 2011
Download pdf (92 ko)
|
Lijst professionelen voor kleine windenergie (document in het Frans)
APERe vzw, 2010
Download pdf (176 ko)
|
| ENERGIE UIT WATERKRACHT |
| Vlaams Gewest |
Kleine waterkracht
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, 1999
Download pdf (1,2 Mo)
|
| Waals Gewest |
Lijst professionelen voor kleine waterkracht (document in het Frans)
APERe vzw, 2010
Download pdf (107 ko)
|
Kleine waterkracht : om verder te gaan (document in het Frans)
Bibliografische verwijzingen, hulpbronnen, websites
APERe vzw, 2010
Download pdf (87 ko)
|

De slides van de lezingen "Duurzaam wonen in Brussel"
| Beschrijving van het document |
Downloadbare versie |
| 10.11.2005 |
Ecologische isolatiematerialen: thermische en akoestische eigenschappen, voorbeelden
Spreker: Eva Heuts – VIBE
In de bio-ecologische sector bestaan een hele reeks minder bekende isolatiematerialen die vanuit milieu- en gezondheidsstandpunt zeer goed scoren. Het zijn vooral materialen op basis van ‘nagroeibare’ of herwinbare grondstoffen zoals vlas, hennep, houtvezels, papiervlokken enz… Intussen bestaat er in ons land ongeveer 25 jaar ervaring met deze materialen. In deze infosessie komen de thermische en akoestische isolatie-eigenschappen van deze materialen aan bod, evenals voorbeelden en mogelijke opbouwsystemen, en waar u ze kan verkrijgen. |
(2,4 Mo) |
| 17.11.2005 |
Kies een geschikte dubbele beglazing: thermische en akoestische isolatie en bescherming tegen te sterke opwarming gedurende zonnige periodes
Spreker: Peter De Saeger – Saint-Gobain Glass
De veelheid van beglazingen en hun functies bieden ongekende mogelijkheden: superisolatie, geluidswering, zonnewering, extra veiligheid... Door met zorg de meest geschikte beglazing te kiezen, kan tegelijkertijd worden voldaan aan een aantal eisen afhankelijk van de situatie van uw woning. |
(2,6 Mo) |
| 14.10.2006 |
Hoe moet je goed isoleren?
Spreker : Paul Eykens – Isoproc (erkend door VIBE)
Dikker isoleren dan de norm? Specifieke aandachtspunten voor betere isolatie: wind- en luchtdichting, koudebruggen. |
(384 Ko) |
| 31.05.2007 |
Pourquoi choisir un chauffage par le sol ou par les murs?
Orateur : Nicodème Lonfils - Le Centre Urbain asbl/De Stadswinkel vzw - ABEA
Opter pour un chauffage surfacique (sol ou mur) est aujourd’hui une solution permettant une haute performance énergétique qui ouvre la voie au chauffage solaire ou à la pompe à chaleur. |
(1,3 Mo) |
| 21.06.2007 |
En été, comment éviter les surchauffes sans avoir recours à l’air conditionné?
Orateur : Nicolas Heijmans – Chef de projet “Division Energie et Climat ” - CSTC
Des températures estivales élevées entraînent un risque de surchauffe qui n’est pas toujours facile à maîtriser. Le confort thermique d’été peut cependant être atteint en prenant quelques mesures simples ou en recourant à de petits investissements. |
(3,1 Mo) |
| 11.10.2007 |
Comment améliorer une installation de chauffage ?
Orateur: Michel Demol - Ingénieur civil, Directeur Technique de la société Atlantic-Belgium
Avec la montée du prix de l’énergie et les effets du réchauffement climatique nous sommes amenés à revoir nos consommations et nos habitudes en matière d’économies d’énergie. Le chauffage représente la plus grande partie de nos consommations domestiques et nécessite une attention particulière. Comment évaluer une installation existante ? Quelles améliorations peut-on lui apporter (régulation, entretien, isolation) ? Faut-il remplacer sa chaudière ? |
(732 Ko) |
| 24.10.2007 |
Lage energie renovatie: hoe begin je eraan?
Spreker: Wouter Hilderson – Passiefhuis-Platform vzw
In de huidige situatie waar de verbetering van de energieprestatie van gebouwen steeds belangrijker wordt en met een Brussels erfgoed voornamelijk samengesteld uit oude gebouwen, is « lage energie » renoveren een interessant globaal criterium om de verwarmingsbehoeften te beperken tot 60kWh/m2 per jaar.
Hoe pak je zo’n renovatie aan en hoe de juiste keuzen maken inzake isolatie (isolatiemateriaal, dikte), verwarmingssysteem, ventilatie en hernieuwbare energie? |
(5,4 Mo) |
| 21.11.2007 |
Réduire sa facture d’énergie : quels sont les travaux prioritaires ?
Orateur : Guillaume Amand – Architecte Urbaniste Conseiller en Energie - Le Centre Urbain – ABEA
L’habitat bruxellois est ancien et son adaptation aux besoins d’aujourd’hui demande généralement de multiples travaux de rénovation. Il est souvent difficile de savoir quels sont les travaux à entreprendre en priorité, quels sont les investissements les plus rentables et les temps de retour sur investissement à espérer. Cette conférence fait le point sur les améliorations possibles en cas de rénovation dans le logement bruxellois en tenant compte du gain énergétique, du coût et de la difficulté de mise en œuvre. |
(380 Ko) |
| 28.11.2007 |
La Performance Energétique des Bâtiments
Orateur : Stephan Plettinck – Bruxelles Environnement-IBGE
En 2008, l’ordonnance relative à la Performance Energétique des Bâtiments (PEB) entrera en vigueur en Région de Bruxelles-Capitale. Quelles en sont les implications pour le logement, de la rénovation légère ou lourde à la construction neuve ? Quels objectifs en termes d’isolation, de ventilation, de performance des installations ? Qu’est-ce qu’un certificat énergétique, quand faut-il le demander et comment l’obtenir ? |
(340 Ko) |
| 07.05.2008 |
Hoe in de zomer oververhitting vermijden zonder airconditioning te gebruiken?
Spreker: Dhr. Filip Grillet - adviesbureau CENERGIE
Hoge zomertemperaturen kunnen leiden tot oververhitting die niet altijd gemakkelijk te beheersen is. Het thermische comfort in de zomer kan bereikt worden met enkele eenvoudige maatregelen en kleine investeringen. |
(1,6 Mo) |
| 12.06.2008 |
Les principes d’une bonne installation de chauffage
Orateur : M. Jonathan Matthews - Responsable de projets à l’ICEDD
Avec la montée du prix de l’énergie et les effets du réchauffement climatique, nous sommes amenés à revoir nos consommations à la baisse. Le chauffage représente la plus grande partie de nos consommations domestiques. Il est dès lors important d’établir au préalable un diagnostic énergétique avant d’agir: comment évaluer, améliorer ou concevoir une installation de chauffage? |
(5 Mo) |
| 18.06.2008 |
Un exemple de rénovation basse énergie
Orateur : M. Olivier Henz - Plate Forme Maison Passive.
En 2008, l’ordonnance relative à la Performance Energétique des Bâtiments (PEB) entrera en vigueur en Région de Bruxelles-Capitale. Nous verrons ici un exemple démonstratif de la rénovation d’un bâtiment à faible consommation d’énergie, et les options prises en termes d’isolation, de ventilation, et de performance des installations, qui permettent d’atteindre le critère « basse énergie ». |
(10 Mo) |
| 19.06.2008 |
Comment améliorer son installation de chauffage? Le choix d’une chaudière à condensation
Orateur : M. Jonathan Fronhoffs - Bureau d’étude CENERGIE.
Au sein de l’habitat, le chauffage est un poste prioritaire qui nécessite une attention particulière. Comment évaluer une installation existante? Quelles améliorations peut-on lui apporter (isolation, entretien, régulation)? Est-il judicieux de la remplacer? |
(à venir) |
| 25.06.2008 |
Isoler sa toiture
Orateur : M. Sef Anwoir - Nature & Progrès.
En Région de Bruxelles-Capitale, la majorité des habitations datent d’avant 1970 et sont insuffisamment isolées. Une toiture non isolée ou mal isolée est source d’inconfort, de froid en hiver, augmente fortement la facture d’énergie, occasionne des surchauffes en été. L'isolation d’une toiture est considérée comme l’un des investissements les plus rentables en matière de rénovation. L’orateur vous expliquera comment isoler correctement sa toiture avec différents matériaux selon les critères thermiques, acoustiques et écologiques. |
(1,4 Mo) |
| 01.10.2008 |
Rénovation et performance énergétique des bâtiments (PEB)
Orateur : François Dewez - Bruxelles Environnement – IBGE
Depuis le 2 juillet 2008, les demandes de permis d’urbanisme pour la construction d’immeubles neufs ou rénovés doivent être accompagnées d’un volet ' énergie ', selon la nouvelle réglementation sur la Performance Energétique des Bâtiments (PEB). La conférence portera sur la procédure simplifiée qui concerne la rénovation simple. |
(588 Ko) |
| 02.10.2008 |
Isoleer uw buitenmuren!
Spreker: Paul Eykens – IsoproC
In de stad vindt men meestal rijwoningen, wat een troef is inzake energiebesparing. Blijven nog alle niet-geïsoleerde muren die aan de koude worden blootgesteld, de muren van de uitbreidingen achteraan en de gemeenschappelijke muren die enkele meter boven het naburige huis uitsteken. De spreker stelt ons in de vorm van casestudy's de goede praktijken voor inzake de isolatie van muren langs de buitenkant. |
(6,2 Mo) |
| 15.10.2008 |
Un exemple de rénovation basse consommation d'énergie
Oratrice : Valérie Mahaut - Architecture & Climat
Cette rénovation d’un appartement mansardé typiquement bruxellois, intégrant les notions d’éco construction et de basse consommation d’énergie, a été réalisée avec simplicité et peut être facilement reproduite, à condition de prendre en considération certains critères techniques. Les sujets suivants seront abordés : choix des matériaux, composition des parois, ventilation, acoustique, protection contre la surchauffe… Une démarche globale avec ses erreurs et réussites. |
(7,4 Mo) |
| 26.11.2008 |
Comment réduire ses consommations d'énergie sans investissements lourds?
Orateur : Guillaume Amand - Le Centre Urbain – ABEA asbl
La montée du prix de l’énergie et des effets liés au réchauffement climatique incitent à la réflexion. Réaliser jusqu’à 30% d’économie est possible sans faire de lourds investissements. Tous les bruxellois (locataires et propriétaires) peuvent agir dès maintenant : il suffit de connaître les bons gestes qui favorisent les économies. |
(2,9 Mo) |
| 20.05.2009 |
Energiezuinige verlichting : hoe kiezen?
Oratrice : Catherine Lootens - Groen Licht Vlaanderen
Vandaag de dag bestaat er een grote keuze aan lampen en armaturen voor diverse toepassingen. Hoe kan je de meest energiezuinige lamp kiezen? Hoe kan je de grootste besparing realiseren zonder in te boeten aan lichtcomfort en esthetiek? Wat zijn de mogelijkheden van de LED als nieuwe lichtbron? |
 |
| 27.05.2009 |
Isolez vos murs extérieurs
Orateur : André Baivier - IsoproC
Quelles sont les possibilités d’isoler les murs extérieurs ? Quels sont les matériaux isolants et les revêtements disponibles sur le marché ? Quels sont les bons modes de fixation ? Comment gérer les raccords aux pieds des bâtiments, aux retours de fenêtres ? L’orateur nous présente les bonnes pratiques en matière d’isolation des murs en s’appuyant sur des cas concrets proches du contexte bruxellois (murs pleins, impossibilité d'isoler les façades à rue par l'extérieur, murs pignons souvent dépassants...) |
 |
| 17.06.2009 |
Rénovation simple et Performance Energétique des Bâtiments (PEB)
Orateur : François Dewez - Bruxelles Environnement - Département technologies et outils PEB
En quoi la PEB concerne-t-elle les Bruxellois dans le cadre des travaux de rénovation de leur logement ? Le remplacement des châssis, de la chaudière ou de la toiture sont-ils soumis à la PEB ? Si oui, dans quelle mesure ? Bruxelles Environnement proposera bientôt un « vademecum PEB pour la rénovation simple » aux particuliers. Pour préfigurer cet outil, des réponses concrètes à ces questions seront exposées. |
 |
| 24.06.2009 |
Quel avenir pour la micro-cogénération résidentielle ?
Orateur : Yves Lebbe - Bruxelles Environnement - Facilitateur cogénération pour la Région de Bruxelles-Capitale
La micro-cogénération est la production simultanée de chaleur et d’électricité avec la même machine. Le fonctionnement de ce procédé sera exposé au cours de cette conférence. Cette technologie, déjà utilisée pour le logement collectif, devrait être commercialisée prochainement pour le particulier. Quelles sont les possibilités d’exploitation pour les petites installations ? Cette conférence vous apportera les réponses tant attendues sur le sujet. |
 |

Praktische handleiding voor de duurzame bouw en renovatie van kleine gebouwen
| Beschrijving van het document |
Link |
Praktische handleiding voor de duurzame bouw en renovatie van kleine gebouwen
Downloadbare info-fiches met talrijke informatie over energie, leefmilieu, bouwmaterialen,...
Leefmilieu Brussel-Bim
|
www.leefmilieubrussel.be
|

|
|
|